Ingezonden

De zorg, verzekeraars en zorgen.In het jaar 1719 werd op initiatief van een Haarlemse burgemeester, vermoedelijk Wijnand van der Maes van Avenrode, De Onderlinge van 1719 opgericht. Voor zover bekend de eerste officiële verzekeraar, die breed toegankelijk was. Voordien bestonden wel lokale initiatieven, waarbij bijvoorbeeld vakbroeders georganiseerd in een gilde elkaar ondersteunden bij ziekte, arbeidsongeschiktheid of overlijden. Begrafenis- en liefdeskassen vormden vroeger onderlinge fondsen waarin de leden periodiek geld inlegden om elkaar te kunnen helpen bij hoge kosten. Het fundament onder deze fondsen, kassen en vroege verzekeringsmaatschappijen was het solidariteitsprincipedat zich vooral in de 18e en 19e eeuw verspreidde in diverse lokale gemeenschappen.

In 2026 is dat solidariteitsprincipe verworden tot een verdienmodel, vooral voor de grote zorgverzekeraars. Natuurlijk, we leven in andere tijden, hebben andere verwachtingen en behoeftes, dat er dus veranderingen plaatsvinden is logisch, maar één ding is al die tijd overeind gebleven: er moet voldoende geld in kas zijn om de kosten te dekken. Aan het eind van de twintigste eeuw werd marktwerking populair en het kabinet Kok, dat uit PvdA, D66 en VVD bestond, leefde in een optimistische flow. Het was een periode waarin Nederland economisch de wind in de zeilen had. Men leefde in een roes, waarin de zorg tot speelbal van de vrije markt werd gemaakt. Men beloofde dat marktwerking in de zorg meer en betere zorg voor minder geld zou opleveren. Het omgekeerde lijkt eerder het geval.

Inmiddels heeft Zilveren Kruis, een van de maatschappijen die onder de parasol van Achmea opereren, zoveel macht dat men het aandurft om huisartspraktijen te dwingen een gebrekkige zorg-app te gebruiken. Bedoeling is de werkdruk in huisartsenpraktijkenterug te brengen, door middel van een digitale triage: de app stelt vragen en geeft dan op basis van de antwoorden advies: wel of niet een afspraak met de huisarts maken. Een goed streven, maar in diverse hoeken in de medische wereld worden er de nodige kritische vragen over gesteld. Een huisartspraktijk die om die reden besluit om (nog) geen digitale triage in te voeren krijgt bij Zilveren Kruis te maken met financiële sancties, waarbij een lagere vergoeding per patiënt wordt uitgekeerd. Dit kan in de praktijk tot wel €10.000 (of meer) per jaar kosten.

Kennisplatform Digizo.nu, opgericht om de zorg te adviseren over digitalisering, heeft recent een rapport uitgebracht waarin het rapporteert dat er meer onderzoek nodig isvoordat dergelijke apps breed uitgerold kunnen worden. Toch wacht Zilveren Kruis nietop extra bewijs en dwingt de huisartsen met een forse financiële sanctie.Mieke Sterk, minister van Langdurige Zorg, vindt dat signalen van huisartsen belangrijk zijn, maar weigert in te gaan op de vraag hoe zij tegen financiële sancties voor kritische huisartsen aankijkt. Dat schuift ze op het bordje van de zorgverzekeraar.

Het zal mijn tijd wel duren. Ik zit ik bij een maatschappij die het solidariteitsprincipe nog steeds als uitgangspunt hanteert. Dat betekent dus: geen leeftijds- en groepskortingen.Wat mij betreft zou een inkomensafhankelijke zorgpremie het logische gevolg van het solidariteitsprincipe moeten zijn, maar het is naïef te denken dat in het huidige Nederland solidariteit een deugd wordt gevonden. Mijn toekomst is aanmerkelijk korter dan mijn verleden, maar ik denk ook aan de generaties na mij en daar word ik niet vrolijk van.

Frits Kappers