Watermolen Den Helder 'gedoopt'

Officiële openingshandeling door Cornielje, Pieper, Jansen en Van Beem

WINTERSWIJK - Op maandag 10 oktober werd de aanwezigheid in de raadsvergadering van de Commissaris van de Koning, Clemens Cornielje, aangegrepen om de opening van het renovatieproject van de Olliemölle een extra feestelijk tintje te geven. De officiële openingshandeling werd gezamenlijk verricht door eigenaar Hans Jansen, dijkgraaf Hein Pieper en burgemeester Thijs van Beem. Het laatste pareltje van het BOS-project is al glanzend in gebruik, de waterraderen doen opgewekt klotsend hun werk: het stalen rad levert al elektriciteit aan De Gulle Waard en zorgt later op de avond voor een sfeervolle verlichting. De beplanting hoeft alleen nog maar te gaan groeien om het schitterende tafereeltje cultuurhistorie van de dubbelmolen compleet te maken.

Van onze verslaggever

Sinds 2014 is Hans Jansen de eigenaar, hij heeft de molens laten restaureren en voorzien van waterraderen. Het Waterschap heeft de kademuren gerenoveerd, de stuw geautomatiseerd en de brug vernieuwd; dat laatste in opdracht van de Gemeente Winterswijk. Commissaris van de Koning, Clemens Cornielje had namens de Provincie letterlijk een duit in het zakje gedaan. Hij liet dan ook niet onvermeld, dat de Provincie verantwoordelijk was voor 7,5 ton subsidie.
Op de vraag van interviewster Angela Wallerbos wat hem bewogen had de molens aan te kopen, antwoordde eigenaar Jansen: "Ik ben verleid", en wel door Dirk Willink, die hem de aangewezen man vond om het project op te pakken. "Het had een stroeve start en het was een lange weg; bedankt voor de ellende, Dirk", voegde hij er gekscherend aan toe. "Maar het resultaat is super en achteraf is het allemaal meegevallen." Hij stak de loftrompet over de samenwerking met de verschillende partners. Vooral toen ook het Waterschap overstag was gegaan kwam het project in een - toepasselijke - stroomversnelling.
Volgens burgemeester Thijs van Beem telt de maatschappelijke betekenis mee met de monumentale waarde. De historische waarde van de watermolens, die echt bij Winterswijk en het landschap horen, het terras, het roeien, zijn terecht meegenomen om het project als Rijksmonument aan te merken.

Oosterburen
Van Beem: "Op het Duitse platteland is er weinig aandacht voor cultuurhistorie en landschap, en zij waarderen dat heel erg bij ons. Dit gebied was eigenlijk verwaarloosd. Wij zetten extra de schouders eronder en dat werpt zijn vruchten af."
"Nederland telt 20 Nationale Landschappen. Daarvan liggen er zeven in Gelderland. Daarmee is Gelderland ook objectief gezien de mooiste provincie", grapte Cornielje. "Bewaren van Cultuur en Cultureel Erfgoed behoort tot de kerntaken van de Provincie. We houden dat in stand." Hij acht het ook van belang dat de molens gebruikt worden en een bestemming hebben gekregen. "De Provincie is op zoek naar nieuwe economische dragers in de regio en als toeristisch trekpleister zijn de molens van belang. Ten slotte is er dan nog het vakmanschap, dat in de molens met zijn overbrengingen verwerkt zit; dat willen we in stand houden en doorgeven aan de nieuwe generatie. Dat is in het 'Schoolproject' ook gebeurd en was een voorwaarde voor het verlenen van de subsidie."
Volgens Dijkgraaf Hein Pieper was dit de laatste stuw, waarvan ze de stuwrechten nog niet in bezit hadden. "De klimaatverandering gaat veel sneller dan verwacht. De buien, die de experts van het KNMI voor 2050 hadden voorspeld, hadden we dit jaar al. Dat heeft nog wat roet in het eten gegooid en schade aangebracht, maar dat is met veel professionaliteit weer opgelost. Gelukkig zijn de stuwen nu beter ingesteld op het beheer van het totale gebied."

De stuw is nu geautomatiseerd, maar de afgelopen 25 jaar werd de stuw bediend door Henk den Herder van De Gulle Waard. Deze kreeg de lachers op zijn hand toen hem gevraagd werd hoe hij die periode had ervaren: "Een drama, niks aan, was niet leuk, bij nacht en ontij werd ik gebeld door het Waterschap om de stuw weer lager of hoger te stellen. Dan stond ik daar weer te martelen. Ik ben nu zielsgelukkig", verzuchtte hij.

Historie en Nieuwe Kunst
Na de officiële openingshandeling met emmers water, werd de genodigden de gelegenheid geboden het complex te bezichtigen. In de korenmolen werd een diashow vertoond met oude historische beelden uit de tijd van het openluchtzwembad met duikplank en het veelbesproken zeil, dat gespannen werd om de zwemmers te onttrekken aan het oog van de voorbijgangers op de brug. Deze beelden werden gecombineerd met foto's van Hans Hendriks, die het verloop van de renovatie met de fotocamera heeft vastgelegd. Dit proces komt ook nog in boekvorm uit.
Judith Woordes is verantwoordelijk voor de schildering op het 'badhuisje'; een idee van Hans Jansen. Een beroemd schilderij van de Amerikaanse schilder Grant Wood prijkt levensgroot op de pui aan de beekzijde, met als enige verschil, dat de dame een knipoog uitdeelt. Iets om over na te denken, en letterlijk en figuurlijk 'in het oog springend'.