Het Transformatiefestival Achterhoek is in volle gang

WINTERSWIJK- Op dinsdag 23 juni startte in ‘De ontmoeting’ aan de Jeugdkerkstraat het Transformatiefestival Achterhoek. Het is een initiatief van het ruimtelab van de provincie Gelderland in samenwerking met de gemeente Winterswijk en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. In ontwerpateliers gaan architecten, studenten en experts aan de slag. Zij nemen drie locaties in Winterswijk onder de loep, die zoeken naar een herbestemming. De katholieke St. Jacobuskerk aan de Misterade, de voormalige school ‘De Zwanenpol’ aan de Plataanlaan en een rijksmonumentale boerderij aan de Horstweg. Maar ook de inbreng/interesse van de inwoners wordt op prijs gesteld.

Door Clemens Bielen

Het gezelschap, bestaande uit mensen uit de vakwereld, werd eerst getrakteerd op drie inspirerende presentaties, waarna zij in een bus naar diverse interessante locaties werden gebracht.

Dirk Vreugdenhil, gedeputeerde Gelderland, deed de inspiratie voor dit festival vorig jaar op door een ritje met burgemeester Bengevoord en wethouder Visser in de Achterhoek. Vreugdenhil: “Winterswijk met zijn rijkdom aan monumentale gebouwen binnen en buiten de kom leek ons zeer geschikt om dit project hier te starten. We willen dit ook vaker en op andere plekken organiseren om mensen te activeren om met een andere bril naar hun omgeving te kijken. Dat kan mooie nieuwe inzichten opleveren, waarbij het verhaal van het desbetreffende gebouw behouden blijft. De woningnood zullen we in deze week niet even oplossen, nieuwbouw zal nodig blijven. De omstandigheden drijven ons er echter ook toe om te kijken naar wat we al hebben. Een oud pand dat al een stroomvoorziening heeft, kent het congestieprobleem niet en ook de stikstofproblematiek speelt hier een kleinere rol.”

Volgens wethouder Visser is Winterswijk al goed op weg. Winterswijk kiest voor inbreiding boven uitbreiding. Hij noemt de appartementen in de oude Tricot-fabriek als voorbeeld. Visser: “We moeten ook goed kijken naar de demografische werkelijkheid: in een derde van de woningen woont slechts één persoon, en slechts op één derde van de adressen wonen meer dan twee mensen. Die verdunning in de bezetting kan niet verplicht worden omgedraaid, maar het helpt wel als je alternatieven aanbiedt.”

“Door leegstaand vastgoed een nieuwe bestemming te geven, slaan we twee vliegen in één klap: we behouden ons erfgoed en creëren ruimte voor nieuwe woonvormen.”

De Zwanenpol
Op het oude scholencomplex aan de Plataanlaan waren Hardley Mijnals, student aan de Akademie voor Bouwkunst en Dorota Ankowska, architect van het Architectenbureau ‘Op Zoom’ al druk bezig met het schetsen van mogelijkheden. Definitief is het allemaal nog lang niet, maar verschillende creatieve insteken komen al naar voren. Uiteraard is aan de woonfunctie gedacht, maar ook aan veel groen als openbare ruimte ook voor omwonenden, een ontmoetingsplek, een kas, een park. Gezien de woningbehoefte wordt er ook gekeken naar een eventuele tweede verdieping of zelfs een nieuwe wooneenheid in harmonie met de bestaande gebouwen.
Tien aanbevelingen staan er op een lijstje vermeld. De laatste luidt: ‘Laat je verrassen’. Dat zullen wij zeker doen. Misschien wordt er nog iets gedaan met het - enigszins beschadigde - mozaïek, dat op één van de buitenmuren prijkt?

De gebouwen behouden hun identiteit, maar moeten wel voldoen aan de huidige eisen op het gebied van isolatie. Bij de school is het de bedoeling dat de karakteristieke oude schoolramen blijven bestaan. Aan de binnenzijde kan gewoon modern dubbelglas erachter worden geplaatst.

Eindresultaten
Op vrijdagmiddag 27 juni werden de eindresultaten gepresenteerd in het oude RSG-gebouw, dat is omgetoverd tot een hotel gecombineerd met wooneenheden. Op zichzelf al een voorbeeld van nieuwe functionaliteit met behoud van identiteit.

Ideeën en schetsen werden getoond voor scholtenboerderij Hilbelink aan de Horstweg (K3 architectuur en Land-id), de school aan de Plataanlaan (opZoom architecten) en voor de Jacobuskerk (JADE architecten en Land-id)

Na de ondertekening van een intentieovereenkomst tussen de Achterhoekse gemeenten en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, sprak Projectleider Kirsten van Gorkum van een zeer geslaagde en inspirerende week. Het leverde terecht een instemmend applaus op.