Hemelrijk, Korenburgerveen en het lied van Joseph Goedhart

Open Joodse Huizenroute

WINTERSWIJK - Groenteboer Louis Goedhart had zijn zaak in de Meddosestraat. Daar woonde hij ook, met zijn vrouw Isabelle en hun verstandelijk beperkte zoon Joseph. Het verhaal van het gezin Goedhart wordt zondag 7 mei verteld tijdens Open Joodse Huizen in Winterswijk.

Open Joodse Huizen wordt voor de zesde keer georganiseerd. In veertien Nederlandse steden en dorpen worden de verhalen verteld van de Joodse bewoners. Dat gebeurt ter plekke, in de woonhuizen en andere panden van waar ze tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn weggevoerd. In Winterswijk wordt Open Joodse Huizen op zeven adressen aangeboden. De huidige bewoners stellen hun woning open - op die bijzondere plaats wordt het verhaal van de bewoners verteld.

Over Ernst Wolff bijvoorbeeld, die als Duits-Joodse vluchteling hielp bij de opbouw van de 'Centrale Vluchtelingenopvang Westerbork'. Een van de verhalen wordt in de open lucht verteld: het gaat over de 23 Joodse Winterswijkers die een schuilplaats zochten in het Korenburgerveen. Over het gezin van David Schielaar, de leraar die naast de synagoge in de Spoorstraat woonde. En over Joseph
Goedhart wordt niet alleen verteld, maar ook gezongen. Ben Speelberg maakte een lied over hem, dat bij de afsluiting in de synagoge wordt gespeeld door Jolanda Tangelder en Willem te Voortwis.

Het programma van de Open Joodse Huizen 2017 in Winterswijk ziet er als volgt uit. De verhalen worden ter plaatse verteld om 11, 12 en 14 uur. Alleen in de synagoge (Spoorstraat 32) wijken de tijden af.
• Gasthuisstraat 36, Marcus Hemelrijk: Liesbeth Hemelrijk vertelt in het huisje over Marcus Hemelrijk en zijn twee echtgenotes.
• Korenburgerveenweg (bij nummer 9): Astrid Dekker verdiepte zich in de geschiedenis van de 23 Joodse burgers die een schuilplaats zochten in het Korenburgerveen. Ze werden ontdekt, hun schuilplaats gemeld aan de politie en ze werden afgevoerd.
• Misterweg 51, Sjef Gans: Het gezin van Sjef (Josef) Gans kreeg uitstel van de gang naar kamp Westerbork. Toen het jongste kind was geboren moesten ze alsnog weg. Marieke Diever vertelt hun
verhaal.
• Molenstraat 1, Samuel Hamme: Hamme was leraar, hulp-chazan (voorzanger) en sjouchet (ritueel slachter). Zijn dochter Hannie had twee joodse vriendinnetjes met dezelfde naam. Stef Geenen vertelt.
• Molenstraat 4, Elisabeth Nihom: De familie Nihom kwam uit Nijkerk, maar dochter Elisabeth werd in Winterswijk geboren. Ze heeft, met haar kinderen, kort in de Molenstraat gewoond. Ada Ilmer
vertelt.
• Spoorstraat 32 (synagoge), David Schielaar, 11 en 12 uur: David Schielaar woonde met zijn gezin in de woning naast de synagoge aan de Spoorstraat. Als leraar nam hij een belangrijke plaats in de vooroorlogse Joodse gemeente van Winterswijk in.
• Spoorstraat 32, (synagoge), Joseph Goedhart 16 uur. Het gezin Goedhart woonde in de Meddosestraat, waar vader Louis zijn groentezaak had. Het lied over de verstandelijk gehandicapte Joseph klinkt sinds jaren weer in de synagoge.
• Waliënsestraat 106, Ernst Wolff: Ernst Wolff was een vluchteling uit Duitsland. Marian Nijman vertelt op de plek waar hij als veehandelaar heeft gewerkt het verhaal van een man, die hielp met de opbouw van de 'Centrale Vluchtelingenopvang Westerbork'.