Fonds voor start-ups moet voorkomen dat talent een enkeltje neemt de regio uit

ULFT/ACHTERHOEK – Het mag gerust een unieke stap worden genoemd die gemeente Oude IJsselstreek zet - samen met Achterhoekse ondernemers en het regionale onderwijs - met een fonds om veelbelovende start-ups een vliegende start te kunnen bieden. Op 4 december is de Stichting Startup Ondersteuningsfonds opgericht. Het stichtingsbestuur wordt gevormd door drie kartrekkers vanuit de drie O’s: Onderwijs, Ondernemers en Overheid, respectievelijk Mike Broekhuizen, Iginio Voorhorst en wethouder Ben Hiddinga van Oude IJsselstreek.

Door Henk Klein Holte

Zo’n vier jaar geleden startten Gerben Peet en Iginio Voorhorst met SmartHub Incubator Industry, de SHII. Deze organisatie heeft als doelstelling starters in de slimme maakindustrie op weg te helpen. De SHII is een organisatie in, door en voor de Achterhoek. Met als doel om innovatiekracht binnen de Achterhoek te behouden voor de Achterhoek en ervoor te zorgen dat technisch talent niet wegtrekt. Vanuit SHII is nu het initiatief ontstaan om veelbelovende start-ups naast de begeleiding op het organisatorische en innovatieve deel van de beginnende onderneming ook financieel steun te kunnen bieden in een cruciale fase van de onderneming. Voorhorst: “Vanuit ondernemers die SHII steunen werkten we al met een uniek voucher-systeem, dat de start-ups konden inzetten om bijvoorbeeld een prototype van hun product met hulp van deze bekende Achterhoekse bedrijven te realiseren. Daarmee brachten we al drempels omlaag.” Naast hem knikt Peet: “En nu hebben we een fonds waarmee we na de start-up-fase de innovatie vooruit kunnen helpen. Eigenlijk de fase tussen het prille begin van een onderneming en de fase waarin met een lening van pakweg een ton of meer bij de banken het bedrijf kan doorgroeien. Voor die fase ertussenin bestaat er eigenlijk niets slagvaardigs en daar springen wij nu in met dit ondersteuningsfonds.”

Saamhorigheid
En dat is mede te danken aan gemeente Oude IJsselstreek, die heil ziet in deze manier van werken en gelooft in de saamhorigheid die heerst tussen Achterhoekse ondernemers en onderwijsveld in deze regio. Wethouder Hiddinga behoort dan ook tot de founding fathers van SHII. Hij merkte dat ook binnen de gemeenteraad er vertrouwen heerst over hoe de drie O’s, Overheid, Onderwijs en Ondernemers zich tot elkaar verhouden in de Achterhoek; de 250.000 euro die het oprichten van het Startup Ondersteuningsfonds beschikbaar moest worden gesteld, leverde geen enkel probleem op in de raadsvergadering. “Nadat de drie O’s de koppen bij elkaar hadden gestoken hebben we het op het gemeentehuis besproken en gevonden dat we dit bedrag na akkoord van de raad als lening moesten reserveren. Eenzelfde bedrag komt er ook vanuit de gezamenlijke ondernemers. We hebben besloten dat we dat geld ‘footlose’ gaan inzetten, dus niet alleen aan start-ups die directe binding hebben met gemeente Oude IJsselstreek. We zien het grotere belang voor de Achterhoek en dat belang dient uiteraard ook weer onze gemeente.”

“We hebben hier geen technische hogescholen of universiteit in de Achterhoek, maar we hebben wel veel jongens en meisjes, die soms met heel slimme ideeën rondlopen”, ziet Voorhorst. “Die zitten ook op het MBO, de AT Techniek Opleidingen of het Graafschap College.” Directeur van de ‘AT-school’ in Terborg, Mike Broekhuizen verduidelijkt: “Die gaan dan door naar de grote steden, waar die hogere opleidingen zijn. Maar we moeten voorkomen dat ze op de trein stappen met ‘een enkeltje’, en dus niet meer terugkeren in de Achterhoek. Dat kan door ze erop te wijzen welke unieke mogelijkheden er hier in de Achterhoek zijn om hun ideeën te verwezenlijken. Zowel qua infrastructuur tussen bedrijven en onderwijs, als nu ook de financiële mogelijkheden. Want bijvoorbeeld een fonds zoals dit, zie je nergens en dat krijgen ze elders voorlopig ook niet voor elkaar. Sterker, er wordt vanuit andere regio’s vol jaloezie naar gekeken.”
De bestuursleden wijten dat aan het Naoberschap dat er heerst tussen Achterhoekse bedrijven. Het elkaar wat gunnen, kennis willen delen en samen willen werken aan een goed woon- en werkklimaat in deze regio om talent voor de Achterhoek te behouden, erkennen bedrijven als een gedeeld belang.

“Het is uniek dat de gemeente Oude IJsselstreek deze stap met ons zet”, vindt Peet. Hij hoopt met Voorhorst bovendien dat hun initiatief SmartHub Incubator Industry navolging krijgt in de rest van de Achterhoek. “Er zijn al links en rechts wat contacten met andere gemeenten. Je merkt dat ze al kijken hoe het hier gaat. Het is echter niet ons doel met SHII stukje bij beetje de Achterhoek te veroveren. Nee, in andere plaatsen moet dit initiatief ook worden opgezet door mensen daar.” Voorhorst: “Ze mogen hier komen kijken, ze mogen alles vragen, precies weten hoe wij het hebben gedaan en waar we onderweg tegenaan zijn gelopen. Ze hoeven dus het concept niet te bedenken, ze mogen het hier zo ophalen en er zelf mee aan de slag.”

Kippenvel
Ben Hiddinga zegt steeds weer kippenvel te krijgen als hij hoort over hoe de ondernemers hier vanuit naoberschap samen dingen voor elkaar krijgen, zoals de oprichting van AT Techniekopleidingen en SHII. Voor het grotere doel, voor de Achterhoek als sociaal-economische regio. “De bedrijven die zich hebben verenigd in de IBOIJ en de VIV en de samenwerking tussen die partijen is prachtig. Daar is de gemeente vervolgens op aangehaakt. Met daarbij de opleidingen bij AT zorgt voor een Unique Selling Point voor deze regio.”

Hiddinga heeft nog geen collega’s gepolst of ze net als Oude IJsselstreek in het fonds willen bijdragen, zegt hij. De wethouder verwacht dat net als het uitrollen van de activiteiten van SHII straks ook andere gemeenten interesse zullen krijgen in wat Stichting Startup Ondersteuningsfonds precies doet en dan ook willen bijdragen. Onder het dak van CIVON op het DRU-complex komen startende ondernemers, de mensen van SHII en mensen met innovatieve ideeën met elkaar in contact. “Hier gebeurt ontzettend veel”, weet Peet. Voorhorst grinnikt: “En we begínnen hier gewoon. Ik zeg wel eens: we creëren eigenlijk eerst een probleem en dan lossen we het daarna wel weer op. Maar we gaan niet zoals je vaak ziet eerst alles -tot op de laatste komma- regelen en vastleggen om dan maanden later pas een keer te kunnen beginnen. Nee, hup, meteen aan de slag.”

Vinkjes
Iemand met een goed idee voor een start-up kan zich melden bij SHII. “Dan volgen gesprekken, noem het een ballotage. We moeten het wel zien zitten, kijken of het plan goed in elkaar zit. Of er aan alle nodige voorwaarden wordt voldaan, of de indiener een goede ondernemende grondhouding heeft, et cetera. Kortom een hele lijst, waarop we allemaal vinkjes moeten kunnen zetten. Als dat is gelukt kan er worden overgegaan tot het beschikbaar stellen van de lening. Daarop zit een kleine marktconforme rente. We willen wel verantwoord met de centjes omgaan. In die zin zijn we duidelijk geen Dragons’ Den, die bijvoorbeeld een miljoen hebben om te investeren in start-ups en dan zeggen: een ton hier en een paar tonnetjes daar en dan hopen dat er van de negen of tien start-ups het er misschien eentje heel goed gaat doen”, schudt Voorhorst het hoofd. “Nee, zo werkt het hier niet. Het gaat hier om een revolving fund (revolverend fonds, waarbij de lening steeds met rente wordt teruggegeven aan het fonds, zodat weer nieuwe initiatieven financieel op weg kunnen worden geholpen, red.). Maar ze moeten wel vlot kunnen beginnen. Wij zorgen voor de nodige hulp en financiering. En er zal misschien best eens een zeperd tussen zitten, dat weten de bedrijven en de gemeente die samen het geld in het fonds hebben gestort uiteraard, maar we doen er alles aan die te voorkomen.”

“Het is een bijzonder initiatief,” besluit Hiddinga, ”Een vliegwiel, waarmee we ondernemerschap, innovatie, vestigingsklimaat in deze regio en daarmee de economische weerbaarheid van de Achterhoek stimuleren.

De Stichting Startup Ondersteuningsfonds moet beginnende ondernemingen net die lift geven waardoor ze de eerste fase kunnen (door) accelereren. De start-up heeft dan vaak net een paar duizend tot soms enkele tientallenduizenden euro’s nodig om het product in de markt te zetten. Maar die startende ondernemer heeft dat geld meestal niet en de banken hebben dan het vertrouwen nog niet om die onderneming het benodigde geld te lenen.
Achterhoekse Start-ups kunnen zich melden bij SHII via het contactformulier op de website of daar al eens kijken naar enkele voorbeelden van geslaagde start-ups onder de vleugels van SHII, zoals Astari, Charged of SUP yourself.