Zware jongens en meisjes

WINTERSWIJK - De afgelopen weken was het topdrukte voor onderzoekers van de Vogelwerkgroep Zuidoost-Achterhoek die met roofvogels en uilen bezig zijn. Torenvalken, kerkuilen en ook steenuilen beleven een topjaar met veel bezette nestkasten en grote broedsels. Ze zijn daardoor extra veel tijd kwijt aan het controleren van nestkasten.

Door Ronald van Harxen

Onderdeel van de controles is het wegen van de jongen. De zware jongen op de foto (het kan ook een meisje zijn) woog maar liefst 167 gram. Volgens het steenuilengroeiboekje had dat 25 gram minder moeten zijn. Twintig procent overgewicht dus. Mensen zijn daar meestal minder blij mee, maar voor steenuilen en andere in het wild levende dieren is het juist goed nieuws. Pascal Stroeken, steenuilenonderzoeker in Winterswijk en omstreken: “Hoe zwaarder jonge steenuilen bij het uitvliegen zijn, hoe groter hun overlevingskansen. Ze hebben dan als het ware al een noodrantsoen mee voor de eerste periode, mochten ze niet direct zelf voldoende prooien kunnen vangen.”

Ook veel van de bijna vierhonderd andere jongen die dit jaar zijn geringd, wegen bovengemiddeld zwaar. Pascal: “De oorzaak is de muizenexplosie dit voorjaar. We tellen al bijna dertig jaar het aantal muizen en andere prooien die we bij een bezoek aan een nestkast aantreffen, maar alleen in 2014 vonden we er meer dan in dit jaar. De muizen rolden af en toe de kast uit als we deze openmaakten. Het record was 38. Ze lagen opgestapeld in alle hoeken van de nestkast. Bij een nestkast in Meddo die met camera’s is uitgerust, zagen we in 25 dagen tijd een kleine tweehonderd muizen binnengebracht worden. Op een gegeven moment waren het er zoveel dat het vrouwtje besloot opruiming te houden. In de loop van een paar dagen sjouwde ze twintig rottende muizen de kast uit. Het waren er gewoon te veel. Het was grappig te zien dat zij soms haar kont nog niet had gekeerd, of het mannetje kwam alweer een verse brengen. Soort van dweilen met de kraan open.”

Ook 2019 was een goed muizenjaar. Toen waren er vooral veel veldmuizen, nu zijn er –net als in 2014 – ook veel bosmuizen. Dat heeft vooral te maken met het grote aantal eikels in het afgelopen najaar. Ook hazelnoten en beukennoten waren er veel. Deze vormen belangrijk voedsel voor bosmuizen. Pascal: ”Opvallend was ook dat we heel veel rosse woelmuizen troffen, veel meer dan in andere jaren. Ook deze soort gedijt goed op eikels en nootjes. Bij de camerakast in Meddo zagen we er ook veel binnengebracht worden. Bijkomend voordeel is dat rosse woelmuizen in tegenstelling tot bosmuizen ook overdag actief zijn. De steenuilen hadden dat ook door en sleepten de hele dag door rosse woelmuizen aan. We begonnen ons zelfs een beetje af te vragen of steenuilen wel zulke nachtdieren zijn. Ze lijken vooral te kijken welke prooien er veel zijn en makkelijk zijn te vangen. Of dat nu overdag moet, of gewoon ‘s nachts lijkt ze niet zoveel uit te maken. Slimme jongens (en meisjes) eigenlijk wel, die steenuilen.”