Expositie FEMICIDE maakt veel emoties los: ‘Dit kan elke vrouw gebeuren’

WINTERSWIJK - Wie nu de bibliotheek in Winterswijk binnenstapt, wordt meteen geconfronteerd met de portretten van twaalf vrouwen. Al deze vrouwen zijn slachtoffers van femicide. Ook in Winterswijk heeft deze gruwelijke vorm van moord een leven geëist. Nog geen jaar geleden werd Sanne Hertgers, een jonge vrouw, vermoord door haar partner. Haar familie - vader, moeder en bonusmoeder - voegde vrijdag tijdens de opening van de expositie FEMICIDE haar portret toe aan de expositie en vertelde haar verhaal. “Was je hem maar nooit tegengekomen, je wordt zo enorm gemist.”

Door Noa Staverman

Op vrijdag 4 oktober opende de expositie ‘FEMICIDE’ in de hal van het Gerrit Komrij College. Deze tentoonstelling reist door heel Nederland en belicht de verhalen van twaalf slachtoffers van femicide. Al deze vrouwen hebben een eigen verhaal, met één overeenkomst: ze worden vermoord door hun partner. Stichting Open Mind organiseert ‘FEMICIDE’ om het onderwerp onder de aandacht te brengen. “We hopen hiermee vrouwen in gewelddadige relaties te waarschuwen, hen met de juiste hulp te begeleiden om uit de relatie te stappen en hiermee de hoeveelheid slachtoffers te verminderen.”

Door verzachtende termen kijkt de samenleving de andere kant op
Tijdens de opening sprak burgemeester Joris Bengevoord pakkende woorden. “Je ziet femicide voorbijkomen op televisie en in de kranten, maar als het zich in je eigen gemeente afspeelt, krijgt het toch een andere lading. Het komt binnen, het raakt je en je wordt er stil van. Het is een onderwerp dat te weinig aandacht krijgt, dus ik ben er enorm trots op dat wij deze expositie in onze gemeente mogen vertonen.”

Bonusmoeder van Sanne, Monique Hertgers sprak mede namens vader Wim. “Een familiedrama, incident in de relationele sfeer of crime passionel. Allerlei verzachtende termen die de media regelmatig gebruikt om femicide aan te kaarten. Maar dit dekt de lading niet. Een deel van de samenleving kijkt weg door deze verzachtende termen, en denkt dat het niet kan gebeuren in hun kringen. Dit terwijl het elke vrouw kan overkomen. Daarom is het belangrijk om de rode vlaggen te herkennen, en de bewustwording te vergroten.”

Rode vlaggen
Sanne kreeg een relatie met Frank toen zij negentien jaar oud was. “Hij was negentien jaar ouder dan zij. We hadden zorgen om dit grote leeftijdsverschil, maar hij was politieagent. Dit gaf ons een veilig gevoel.” Maar helaas bleek die geruststelling niet te kloppen. “De man die Sanne dacht te kennen, heeft haar op monsterlijke wijze vermoord op 8 oktober 2023 in haar appartement in Winterswijk.” Monique herinnert Sanne als een stoere, mooie jonge dame. “Ze was assertief, actief, hardwerkend, energiek, vrolijk en altijd een zonnestraal in huis.”
Deze ‘rode vlaggen’ bleken achteraf ook aanwezig te zijn bij Sanne. “Het begint heel klein, maar bloeide uit tot een groot spinnenweb, waar Sanne in gevangen zat.” Ze kon niet meer aan haar partner ontsnappen. “Sanne wilde niet meer met hem zijn, en woonde sinds juli 2023 alleen in een appartement in Winterswijk.” Maar zelfs toen liet hij haar niet los.

De zwarte dag
Op 8 oktober 2023 zagen Wim en Monique de auto van Frank staan bij Sanne’s appartement. “Wim en ik waren toen in zekere zin teleurgesteld, want ik dacht: ‘Je zegt dat je van hem af wil, maar weer ben je in gesprek. Hoe dan?’ Toen het Monique om half zes opviel dat zijn auto wel erg slordig geparkeerd stond, bekroop haar een slecht gevoel. “Sanne reageerde niet op appjes en belletjes. Wim vertrouwde het ook niet en is naar het appartement van Sanne vertrokken.” Niet veel later volgde een verwoestende telefoontje naar Monique met de tekst: ‘Sanne is dood.’ “Wim zag een horrortafereel, wat voor eeuwig op zijn netvlies staat. Na haar dood hebben wij rode rozen in haar appartement gevonden. Het was een laatste misleidende poging om Sanne weer in zijn web te krijgen.”
De familie blijft achter met veel vragen, omdat er geen sectie is uitgevoerd door de politie. De dader pleegde zelfmoord, dus volgde er geen strafzaak. “Vragen als: ‘Heeft ze geleden? Hoe laat is ze overleden?’ spoken door ons hoofd. Wij hoorden weken later pas dat nabestaanden een sectie kunnen eisen. Dit heeft de politie ons destijds niet verteld, dit was volgens hen niet hun taak.” De politie heeft Sanne niet geregistreerd als femicide slachtoffer, zelfs niet op verzoek van de familie.

Dadergerichte cultuur
Volgens Monique heerst er een dadergerichte cultuur in Nederland. “Waarom heeft een dader nog recht op privacy? Heb je recht op een balkje voor je ogen, of een afgeschermde naam als je iemands dochter, vrouw, vriendin, zus of tante hebt vermoord?” Ze heeft duidelijk voor ogen hoe deze cultuur moet veranderen. “Het moet doordringen dat slachtoffers beschermd moeten worden, en dat nabestaanden een levenslange straf uitzitten. Iets wat een dader nooit zal krijgen.”

Na de vertoning van het bord omhelzen vader, moeder en bonusmoeder elkaar. Het drietal werpt omarmd nog een laatste blik op het bord van hun geliefde dochter en verlaten dan de spreekplaats. Monique spreekt nog een laatste dankwoord uit aan stichting Open Mind, voor het mogelijk maken van deze expositie, en sluit af met een belangrijke laatste boodschap: “Dit kan elke vrouw gebeuren.”

De expositie is tot 31 oktober te zien in de Bibliotheek Oost-Achterhoek in Winterswijk, daarna zal de expositie verder reizen. Het project is te volgen via: www.stichtingopenmind.nl/femicide.