De boortoren in Corle. Foto: Archief W. Peletier

De boortoren in Corle. Foto: Archief W. Peletier 

De boortoren in Corle; geen olie, maar wel mooi stukje geschiedenis

Cultuur

WINTERSWIJK/CORLE - Honderd jaar geleden kwam de eerste in Nederland gewonnen aardolie naar boven in …Corle. Het klinkt als een te vroege 1 aprilmop, maar tussen 1921-1924 stond er een heuse boortoren van 30-40 meter hoog in Corle aan de Korenburgerveenweg. Tot 1284 meter diep werd er geboord! Een andere opmerkelijke primeur is dat er ook de allereerste aardgasbrand heeft gewoed. De brand in het boorgat maakte definitief een einde aan de winning van de aardolie, die met een badkuipje vol aan de magere kant bleek te zijn. De plaats waar de toren stond is precies bekend. Voor enkele Corlenaren aanleiding om er op die plek aandacht aan te schenken. Een stukje geschiedenis, dat goed afliep voor Corle.

Door Clemens Bielen

Voor de voorbijkomende fietser een rustmomentje met een informatiebord met foto’s en een uitnodigend bankje, dat uitkijkt over het Korenburgerveen en zicht biedt op het heideveldje, dat zich na het opruimen van de boortoren heeft ontwikkeld. Mijmeren over de eventuele gevolgen als er wél winbare olie was gevonden.

Met een pruttelend koffiezetapparaat op de achtergrond vertellen Ad Krosenbrink en Johan Damkot, beiden geboren en getogen Corlenaren, hoe het ‘monument’ tot stand gekomen is.

Ad Krosenbrink: “Toen ik een paar jaar geleden de hond uitliet aan de Korenburgerveenweg, kwam ik met iemand in gesprek, die wist te vertellen dat er hier een boortoren had gestaan. Ik vond het wel interessant en ben me erin gaan verdiepen. En al snel kwam ik erachter, dat er eigenlijk best veel over bekend was. Ik vond meteen dat we hier iets mee moesten doen, maar realiseerde me dat ik het niet alleen kon.” Vorig jaar werd er samen met Johan Damkot de werkgroep “Boortoor’n” opgericht, die nog meer informatie kon verzamelen met teksten en foto’s.

Americain dream 
In Texas waren er in de beginjaren van de 20e eeuw grote olievelden ontdekt. De oliekoorts sloeg over naar Europa. Naar Amerikaans model lagen er voor Corle plannen over wegen en steden op de plank. Jac. P. Thijsse, oprichter van de Vereniging Natuurmonumenten maakte zich al zorgen.

In een artikel in de Groene Amsterdammer beschrijft hij het Korenburgerveen: … “en dan zie ik daar links richting Corle een boortoren staan. Als dat maar geen bedreiging vormt voor ons veentje.” Natuurmonumenten had sinds 1918 al 94 ha. van het Korenburgerveen in bezit.

Voorpagina nieuws 
De Winterswijksche Courant van 26 februari 1924 vermeldt, dat er nog eens 200 liter aardolie was gewonnen: “Voor de eerste maal is in Nederland aardolie aangetroffen en wel op den boortoren van den Rijksopsporingsdienst in Corle.” De eerste druppels werden aangeboden aan de minister van petroleumzaken.

Op de gehele voorpagina van de Graafschap-Bode was de strekking: “Het ‘zwarte goud’ zorgde al wel voor aanlokkelijke perspectieven met vage horizonten en een rijke toekomst.”

Argwaan was er ook, en niet alleen van natuurliefhebber Thijsse. In de Graafschap-Bode is een gedicht te lezen van een zekere Kroes, die waarschuwt voor de dollartekens in de ‘Hollandse’ ogen van het Rijk.

De exacte locatie
Werkgroeplid Johan Wilterdink, de ‘archeoloog’ van Corle, is met een metaaldetector op de plaats van de voormalige boortoren gaan zoeken en zo zijn er nog wat materialen gevonden, die met enige kennis en fantasie gerelateerd kunnen worden aan de aardoliewinning.

Johan Damkot: “We weten nu redelijk zeker waar de toren precies gestaan heeft. Na een oproep op de website van Corle kwamen er vier reacties binnen. René Lensink wist zich nog te herinneren, dat hij in zijn jeugdjaren met de boorkernen speelde, die daar nog verspreid lagen.

Knooppuntenroute
De benodigde grond voor het informatiebord is eigendom van de gemeente. Dat heeft het allemaal wel gemakkelijker gemaakt, volgens Damkot. Er is door de Gemeente vier jaar geleden al geld voor het project vrijgemaakt. Een leuke bijkomstigheid is de ligging aan een knooppuntenroute. Niet ver overigens van het bankje dat is geplaatst ter nagedachtenis aan Bernhard Harfsterkamp, die met zijn columns ‘vanaf een bankje’ veel heeft bijgedragen aan het in beeld brengen van de geschiedenis van het cultuurlandschap rond Winterswijk.

Stichting Corles Belang heeft met de ‘herboren boortoren’ aan de juweeltjes van Bernard een stukje ‘zwart goud’ toegevoegd.

De officiële opening van het bankje en het informatiebord zal door wethouder Sandra Metaal worden verricht. Alle belangstellenden zijn op zaterdag 24 februari welkom om 15.15 u aan de Korenburgerveenweg tussen huisnummer 14 en 16 om de nieuwe aanwinst te komen bewonderen.

Foto: Ad Krosenbrink
De Graafschap Bode vulde de voorpagina met een verhaal over de boortoren.Foto: Archief W. Peletier
Foto: Archief W. Peletier
Foto: Archief W. Peletier
Foto: Archief W. Peletier
Foto: Archief Ad Krosenbrink

Advertenties doorgeplaatst vanuit de krant