Botterfabriek

Ik ston te bövven op de beene ton’k op ne zondagmeddag bi-j ‘n directeur van de botterfabriek moch kommen. Ne boer oet de buurte, den in ‘t bestuur zat, kwam op ne aovend bi-j mi-j met de vraoge of ik neet op de botterfabriek wol kommen warken. Mien omma zae drek: “Jonge, a’j dat redden könt bu’j ow hele laeven onder de pannen. Melk blif der altied, dus zee blieft wal an ’t botter maken“.
A’j wilt kommen, zae den directeur, dan kom i-j morgen maor metene. Ne schonen overall an; daor mo’j wal veur zorgen. Ik was metene duvelstoojager. Ik mog helpen bi-j de melkinrichting en bloempap en gortepap maken. ’t Genk der neet zo secuur too as teggenwaordig maor ik heb nooit eheurd dat er ene zeek ewordene is. Ok al zat der wal is ne ratte in de karnemelkstonne. De boern wazzen wal ratten gewönd.
In ’n oorlog kree’we ne hele ni-je fabriek. Daor wazzen ze natuurlijk al eerder an begonne. Völle onderdelen dee neet meer te kriegen wazzen worden oet de olde fabriek ehaald. ’t Leste bleek dawwe vlak bi-j de spoorbane zatten. De Tommy’s bombardeerden de bane geregeld en ‘t gevaor was groot dat der ok bommen op de fabriek zolln vallen. De boern hadden ok gin zin umme doelwit te wezzen van dee vleegmaskienen. Ton begonne wi-j ’s morgens al umme vief uur met de melkontvangst.
Later kwam der ‘n groot gebrek an reinigingsmiddelen. Dee wazzen der wal, maor der was gin vervoer en ton vroog den directeur offe wi-j neet met twee man met peerd en wagen naor Meppel wollen veurn umme grei te halen. In 1945 in hartjen winter, in de zwaorste oorlogstied, buwwe ’s maondagsmorgens in alle vrogte weg-eveurt. Der lag ‘n läögsken snee en daor genge wi-j hen. Wi-j kregen ‘n papeer met van den Ortscommandant; dat had den directeur op-escharrelt. En luk botter met, dan kowwe at ’t neudig was luk van de leu kommen. Maor wi-j wazzen neet ovveral welkom. Ne wagen vol met mandflessen kon natuurlijk de andach trekken van de vleegmaskienen. En wi-j moggen stalling hebben veur ‘t peerd en ok zelf slaopgelaegenheid. Wi-j slepen soms bi-j ne boer in ’t heuj of in de gelagkamer van ‘n café. Dan kowwe metene zorgen dat ’n kachel an bleef. Dat dee’we geerne want ‘t was intussen vinnig kold ’s nachts. Maor um da’we botter bi-j uns hadden kree’we meestal wal onderdak.
Aerste naor Zwolle, daor mowwe luk onderdelen halen, dat was al negenteg kilometer en ton deur naor Meppel veur de chemicaliën. Onderweg lepen der völle leu. Dee probaern umme aeten te vinden. Met trekkäörkes en olde kinderwagens. Dee dee’n ze dan bi-j uns achter an ’n wagen. Wi-j heb heel wat ellende ezeene onderweg.
Vri-jdag ‘s aovends wawwe der weer. Iederene was bli-j. Wi-j hadden natuurlek gin contact ehad met uns oldershoes of de fabriek. Teggenswaordig belt ze iedere tien trad lopens naor hoes of argens anders hen maor ton was dat onmöggelek.
’t Leste in ’n oorlog begonne wi-j ’s morgens umme veer uur al zodat de boern nog veur ’t lech wordn weer in hoes wazzen. Kolln wazzen der an ’t leste ok neet meer en ton stokken wi-j ‘n kaetel met stro. Stro hadden de boern zat, dat halen wi-j dan en dan maor stokken. Zo lange hoven den kaetel neet te branden was der was joo neet völle melk.

Jao, dat geet ow dan alle deur de kop noo der van de hele botterfabriek allene ‘n paar heupe puun ovver is eblevvene.