Dubbel jubileum bij molen ‘Bataaf’ met verschillende activiteiten
CultuurPaneel over laatste 25 jaar onthuld door Gerrit Schoppers
Door Lineke Voltman
WINTERSWIJK - Tijdens de Nationale Molendagen afgelopen weekeinde werd bij molen ‘Bataaf’ op zaterdag 9 mei de aftrap gegeven van de jubileumviering van het 225 jaar bestaan van de molen en het 25-jarig bestaan van de Stichting Molen Bataaf op 2 juni.
In aanwezigheid van alle vrijwilligers en molenaars werd door Henk te Kulve, voorzitter van de Stichting, stil gestaan bij de ontstaansgeschiedenis van de molen. “In de Franse tijd tot 1795 bezaten de adel en de geestelijkheid het zogenaamde molenrecht en -dwang. De gewone man mocht destijds geen molen oprichten. Na de revolutie kwamen achttien (scholte)boeren bij elkaar om een eigen molen te bouwen, die het achterland van Huppel tot en met het Woold en Miste kon bedienen. De molen, die de naam ‘Bataaf’ kreeg met een verwijzing naar de Bataafse Republiek, is een zogenaande beltmolen en heeft een vlucht van 24 meter.”
Op 21 mei 1801 heeft de ‘Bataaf’ voor het eerst, nog zonder zeilen, gedraaid. De inwijding van de molen vond plaats op 2 juni 1801 en op die dag werd er ook voor het eerst daadwerkelijk gemalen. De eerste molenaar van de ‘Bataaf’ was Jan Bolthof, geboren op de ‘Nieuwe Watermolen’ (Berenschotmolen).
Molen in slechte staat
Door het huwelijk van Johanna Bolthof (dochter van molenaar Jan Berend) met Garrit te Lintum in 1848 werd de naam te Lintum met de ‘Bataaf’ verbonden. Volgens een notariële akte kocht A. te Lintum op 1 mei 1915 de laatste aandelen van de ‘Bataaf’ waardoor hij de molen geheel in zijn bezit kreeg.
In de jaren 30 van de vorige eeuw was de molen in zo’n slechte staat dat het binnenwerk en de wieken moesten worden hersteld, waarna de molen weer kon draaien. In 1958 werd definitief gestopt en is het binnenwerk eruit gehaald en kwam er een opslagplaats voor het meel.
Restauratie
In 2001 heeft Appie te Lintum, destijds de eigenaar, de molen voor het symbolische bedrag van 1 gulden verkocht aan de op 2 juni 2001 opgerichte Stichting, die vervolgens de gehele restauratie voor haar rekening heeft genomen met behulp van vele deskundigen. Het gehele binnenwerk moest volgens Te Kulve van elders gehaald worden, goede onderdelen werden hergebruikt en wat niet goed meer was werd nieuw gebouwd. Uiteraard was hiervoor veel geld nodig dat onder andere beschikbaar werd gesteld voor provincie, \monumentenfondsen en gemeente. Het hele project werd afgerond in 2011.
Expositie over de laatste 25 jaar
“Om deze jubilea te vieren hebben we een nieuwe huisstijl ontwikkeld, waarbij het geel van graan de kenkleur is en een stevig lettertype de robuustheid van de molen kenmerkt. We willen jong en fris overkomen om ook de jeugd aan te spreken met erfgoed met een lange geschiedenis,” zegt Te Kulve. “In de molen is een permanente expositie te zien over de boeren die de molen destijds stichtten, maar de laatste 25 jaren ontbreken nog, Daarom hebben we een paneel gemaakt over die jaren met aandacht voor de stichting en de restauratie van de afgelopen 25 jaar.”
Gerrit Schoppers, de laatste medewerker die met Appie te Lintum werkte en samen met hem de molen afsloot, kreeg de eer om het paneel samen met zijn vrouw te onthullen. “Jouw passie voor de molen is altijd gebleven en je bent nog steeds vrijwilliger”, aldus Te Kulve. De kinderen van Schoppers boden hun vader een replica van de molen in brons aan.
Boekpresentatie
Vrijdag 5 juni wordt een feest voor genodigden gehouden. Dan wordt tevens een boek gepresenteerd over de laatste 25 jaar van de molen, daarmee is volgens Te Kulve een stuk geschiedenis vastgelegd voor de volgende generaties.
Fietstocht langs boerderijen
Belangstellenden kunnen op zondag 7 juni deelnemen aan een fietstocht langs een aantal boerderijen van de stichters van de molen. Op diverse plekken zijn er activiteiten waar de geschiedenis van de molen zal worden verteld of getoond. Start is bij de molen tussen 10.00 en 12.00 uur, de kosten zijn 10 euro, inclusief verrassing.
Meer info: www.molenbataaf.nl