De Schakel werkt aan project over oorlog en vrijheid

wo 15 apr, 07:40 Onderwijs

Leerlingen uit groep zeven en acht leren over vrijheid en opgroeien in oorlogstijd

WINTERSWIJK – Leerlingen uit groep zeven en acht van OBS De Schakel werken aan een project over de Tweede Wereldoorlog, waarin het boek Oorlogswinter centraal staat. De lessen sluiten aan bij het thema ‘opgroeien’ en de herdenking rondom 4 en 5 mei. In de klassen van juf Kristi Timmermans en juf Francis Brockötter leren leerlingen niet alleen over de oorlog, maar ook wat vrijheid betekent.

Door Liset Scholts

Project met verschillende onderdelen
Het onderwijsprogramma bestaat uit meerdere onderdelen. Zo lezen de leerlingen het boek Oorlogswinter en bekijken zij ook de film. Daarnaast maken zij in tweetallen een podcast, een moderne manier om verhalen vast te leggen die goed past bij deze tijd. Ook werken de leerlingen aan een zogenoemd drieluik. Daarin vergelijken zij een kind uit de oorlog met een kind van nu. Daarbij wordt onder andere informatie gebruikt over Anne Frank. Een belangrijk onderdeel is de brief die de leerlingen hebben geschreven. Eerst maakte iedere leerling een eigen versie. Daarna zijn deze brieven samengevoegd tot één gezamenlijke brief, die is verstuurd naar gastspreker Henk Oonk.

Wat leerlingen leren
In de lessen over de Tweede Wereldoorlog doen leerlingen kennis op over de geschiedenis. Abdoulaye vertelt dat hij heeft geleerd dat Adolf Hitler een dictator was. “Het was een slechte periode”, vult hij aan. Fenna geeft aan dat vertrouwen niet vanzelfsprekend was: “Je kon niemand vertrouwen in de Tweede Wereldoorlog”, legt ze uit. In de klas wordt besproken dat sommige mensen samenwerkten met de Duitsers, zoals NSB’ers. Sen legt uit dat het verhaal in Oorlogswinter zich afspeelt in 1944 en 1945. Elin vertelt dat Joden werden opgepakt en in concentratiekampen werden gezet. “Als je Joods was, werd je in Duitsland in een concentratiekamp gezet en moest je werken”, zegt hij. Ook worden onderwerpen besproken als hongersnood en razzia’s, waarbij mensen uit hun huizen werden gehaald. Persoonlijke verhalen maken indruk.

Naast het boek kregen de leerlingen ook een persoonlijk verhaal te horen. Gastspreker Henk Oonk vertelde over zijn schoonvader, die tijdens de Tweede Wereldoorlog een piloot hielp nadat zijn vliegtuig was neergeschoten boven Winterswijk, in het Woold. Arnold zat als navigator in het toestel dat werd geraakt. Na de crash wist hij het vliegtuigte verlaten, maar hij raakte gewond. De schoonvader van Oonk trof hem aan in de omgeving en verzorgde hem in huis. Later werd Arnold alsnog opgepakt door de Duitsers en als krijgsgevangene afgevoerd. De leerlingen vonden het verhaal vooral ‘interessant’ en ‘bijzonder’. Vooral de overeenkomsten met het boek vallen op. In de klas werd een vergelijking gemaakt tussenpiloot Jack uit Oorlogswinter en navigator Arnold uit het verhaal van de gastspreker. Elin vertelt dat Arnold na zijn val werd geholpen en verzorgd. “Hij kreeg een washandje en een glaasje melk”, zegt hij. ‘’Hij is later nog teruggegaan om de schoonvader te bedanken.’’

Oorlog dichterbij dan gedacht
Tijdens de lessen blijkt dat oorlog voor sommige leerlingen dichterbij is dan gedacht. Enkele leerlingen vertellen over familieleden die de oorlog hebben meegemaakt of zelfzijn gevlucht uit een land waar oorlog was. Zo wordt gesproken over familie in Syrië en het leven in een vluchtelingenkamp.

Belang van het project
Volgens juf Kristi Timmermans is het belangrijk dat leerlingen hierover leren. “Ik denk dat het heel belangrijk is dat kinderen hun kinderrechten kennen en weten hoe het is om in vrijheid te leven”, zegt ze. “Hoe het is als iets van je wordt afgepakt, als je niet naar school kunt en in angst leeft?” Het onderwijsprogramma laat leerlingen niet alleen kennismaken met de geschiedenis, maar zorgt er ook voor dat zij nadenken over hun eigen leven en vrijheid.