Indringende
expositie over femicide
geopend
WINTERSWIJK - De reizende tentoonstelling FEMICIDE, werd op vrijdag 10 oktober geopend in Winterswijk.
Vervolg van de voorpagina
In de Ontmoeting kwamen nabestaanden, politici, hulpverleners en inwoners samen om stil te staan bij een thema dat nog te vaak in stilte verborgen blijft: moord op vrouwen, enkel omdat zij vrouw zijn. De tentoonstelling, ontwikkeld door Stichting Open Mind, toont de portretten van dertien vrouwen die werden vermoord door hun (ex-)partner. De verhalen worden verteld door hun nabestaanden. De expositie reist door Nederland, vergezeld door de vrachtwagenbioscoop met de korte film Het ligt aan mij. De vrachtwagenbioscoop is ontwikkeld door Wim en Monique Hertgers in samenwerking met Open Mind en Lavender Films. De film opent op indringende wijze het gesprek over intieme terreur.
Beladen dag in Winterswijk
“Het is een extra beladen dag,” zei Guusje Veenhoven van Stichting Open Mind bij de opening. “Hier, recht tegenover de vrachtwagenbioscoop, woonde Sanne Hertgers.”
Sanne, de dochter van Wim Hertgers, Petra Jansen en Monique Hertgers (bonusmoeder), werd op 8 oktober 2023 vermoord door de man van wie ze wilde scheiden. Haar vader vond haar. Sindsdien zetten Wim en Monique zich onvermoeibaar in om bewustzijn te creëren over femicide en intieme terreur.
De feiten zijn schokkend, vertelde Guusje: “Vrouwen lopen een groter risico op geweld dan mannen, en vaak begint dat met controle, jaloezie en isolatie. De zogeheten rode vlaggen. Die signalen moeten we leren herkennen, voordat het te laat is.”
Niet wegkijken, niet zwijgen
Burgemeester Annemiek Jetten sprak de aanwezigen toe. “Twee dagen na de sterfdatum van Sanne staan we hier, om te gedenken, maar ook om zichtbaar te maken wat te lang onzichtbaar is gebleven. Elke acht dagen verliest een vrouw haar leven. En het zijn niet alleen de cijfers die ons iets moeten zeggen. Het zijn de gezichten, de verhalen, de levens die zijn gestopt. Vaak op het moment dat een vrouw besloot haar eigen keuze te maken. Net zoals Sanne.”
De burgemeester benadrukte dat het gesprek over dit thema in de samenleving moet blijven doorgaan. “We moeten leren signalen te herkennen. In de klas, op het werk, bij de buren. Als je iets ziet of voelt dat niet goed zit, zeg iets. Zwijgen maakt dit onzichtbaar en dat is precies waar geweld zich het liefst verbergt.”
Ze kondigde aan dat Winterswijk zich aansluit bij het preventieprogramma Samen voor Preventie en opnieuw meedoet aan de campagne Orange the World, waarbij het raadhuis oranje verlicht wordt als symbool tegen geweld tegen vrouwen.
Na de moord bleef het oorverdovend stil
Voor Monique Hertgers was de opening meer dan een herdenking: het was een persoonlijke missie. In haar toespraak vertelde ze over de afgelopen twee jaar sinds de moord op Sanne. “Na die dag bleef het oorverdovend stil. Tot die dag was moord iets wat in het criminele circuit gebeurde. We hadden nog nooit van femicide gehoord.”
Sanne had een relatie met een man die haar langzaam maar zeker haar vrijheid en identiteit ontnam. “Hij zat op de bestuurdersstoel van haar brein”, vertelde Monique. “Hij controleerde haar op elk moment, zonder dat het opviel. En toen ze eindelijk de grens trok, tolereerde hij dat niet. Dat werd haar fataal.”
Met hun stichting Sanne voor altijd 31 strijden Wim en Monique nu voor bewustwording over femicide. “We spreken ouders, slachtoffers en hulpverleners. We willen dat vrouwen veiligheid boven privacy kunnen stellen. Dat veiligheid altijd voorgaat.” Ze deed een dringende oproep aan Den Haag voor een landelijk meldpunt, nummer 116, en een landelijk expertisecentrum femicide. “Kijk niet weg. Ga om de vrouw heen staan. Luister, heb geduld en oordeel niet.”
Herken de rode vlaggen
Advocaten Ingrid Vledder en Ariane Hendriks, auteurs van het boek Met liefde heeft het niets te maken, vertelden over het patroon van intieme terreur dat vaak voorafgaat aan femicide. “Het begint met liefde en aandacht, maar langzaam verandert het in controle en angst,” legden zij uit. “De partner zoekt voortdurend controle, monitort en is jaloers. Dat zijn rode vlaggen.”
Hun boek, waarin ook Sanne’s verhaal is opgenomen, beschrijft acht fases die vaak voorafgaan aan dodelijk partnergeweld. “Het is geen incident”, aldus Vledder. “Het is een patroon. Zolang we dat niet herkennen, kunnen we het niet stoppen.”
Het kan iedereen overkomen
Tweede Kamerlid Songül Mutluer wees erop dat femicide geen kwestie is van afkomst of klasse. “Het kan iedereen overkomen”, zei ze. “We zien steeds dezelfde patronen. Lovebombing, isolatie, dreiging, controle, en uiteindelijk dodelijk geweld.”
Ze vertelde dat er in de Tweede Kamer stappen worden gezet, met een initiatiefwet en voorstellen voor een nationale coördinator en een expertisecentrum femicide. “Maar wetten alleen zijn niet genoeg. We moeten opvoeding, politie, justitie en hulpverlening beter laten samenwerken. En we moeten blijven luisteren naar de nabestaanden, zoals Wim en Monique, want zij weten als geen ander wat er misgaat.”
Liefde die blijft, ook in het donker
De middag eindigde met Ingrid Conradi, voormalig staatssecretaris en ambassadeur van Stichting Sanne voor altijd 31. “Femicide is geen noodlot, het is een falen van het systeem,” zei ze. “Iedere keer dat een vrouw wordt vermoord, faalt niet alleen een mens, maar ook een systeem dat haar niet genoeg heeft beschermd.”
Een boodschap die blijft
In Winterswijk is de tentoonstelling FEMICIDE tot en met 28 oktober te zien aan het Mevrouw Kuipers-Rietbergplein. Het thema leeft zichtbaar in Winterswijk. In de etalage van Boekhandel Kramer hebben Veronie Snijder Kramer en Loes Oxener een een etalage ingericht met vijf paar rode schoenen, die symbool staan als proteststem tegen femicide. Veronie: "Wim Hertgers vertelde het verhaal van de femicide op zijn dochter. Het is zijn missie om hier bekendheid aan te geven. Daar proberen Loes en ik onze bijdrage aan te leveren door middel van een etalage.”
De tentoonstelling en initiatieven als deze laten zien dat Winterswijk meeleeft, en dat Sanne's verhaal veel mensen raakt. Monique Hertgers: "Het bestrijden van het leed dat femicide heet is voor ons een levenslange missie geworden. Daarom hebben Wim en ik de stichting Sanne voor altijd 31 opgericht. De stichting zet zich in om intieme terreur te herkennen en te stoppen. Zo krijgt Sanne via ons voor altijd een stem, om anderen te waarschuwen.”
Ga voor meer informatie naar de website.
sannevooraltijd31.nl
