Cato (Deel I)

Zee was verneumd noar eene van aere grotmooders. Zee heetten eigenlijk Catharina Petronella maor hoo ze noo an ‘Cato' kwammen, dat wet ik neet. ‘t Was ne aardige deerne en net zo old as ikzelf. Wi-j hadden altied met mekare naor schoole egaone. Meestal lopend met 'n heel stel oet 'n naoberschop, maor at't is arg slecht weer was dan moch de knech den groten ras veur ‘t rietuug doon en dan brache uns naor schoole hen. Alle kindere bi-j mekare in ’t rietuug. ”Dat kan best”, zae Cato en dan gebeurn ‘t ok. Of aer vader en mooder dat wal zo bedoelden, dat betwiefel ik.
Cato was de enigste dochter van ‘n scholte en den was eigenaar van de pachtboerderiejkes rondumme de plaatse. Neet dawwe ‘t slech hadden. Daor was best met ’n scholte te huuzen a’j der maor luk met hen deden.
Zo kwam ‘t ok da’k, ton’k van schoole was, bi-j ’n scholte an ’t wark kwamme. Den scholte kwam ne keere langs en vertellen dat ik maor bi-j ear moch kommen. Of ik dat noo fijn vonne of neet daor worden neet naor vraoget. Maor ik von ‘t wal fijn. Den scholte had natuurlijk ne grote boerderieje en daor leep ne hoop volk rond. En dat leek mi-j wal gezellig.
Ik leep dus op ne maondagmorgen naor ’n scholte hen. Ik hadde allerhande goeien raod met e’kreggene van mooder. Netkes van taal en antwoord blieven, ok teggenovver ‘de juffrouw’. Zo worden de vrouwe van ’n scholte altied eneumd. Daor moch ik ok eerste ‘t meeste veur warken. Holt halen, wasmaskiene draejen, fornuuspot stokken en soms zelfs eerappele schellen. Later ton ik groter worden moch ik natuurlijk ok ander wark doon. Jao, zo genk dat op zonne grote boerderieje. I-j begonnen eerste as klein knechteken en dan kwam i-j der zo zoetjes an tussen. Ik moch al gauw met hen melken. Al was dat ton ok meest vrouwleuwark. Natuurlijk met hen heujen en roggemaejen en ander wark. Eerappele garden en mangelen opdoon. En dan natuurlijk de hoondere voorn en de hökke schonemaken. En bi-j de varkene net zo. Zo’n klein knechteken ko’j ovveral veur broeken. Iedereene, den scholte en de juffrouw, den groten knech en den halfwas, de meide en de daghuurders schreeuwen umstebeurten: "Jan!” En dan moch Jan der wezzen.
Och, en dan genk der is ne knech weg en dan schoof i-j weer luk op. Later moch ik zelfs met de peerde warken en oetendelijke worden ik groten knech.
Maor bi-j den scholte was natuurlijk ok Cato. Daor ha’k altied good met ekönt en ok ton ik der as knechteken kwamme. Wi-j zatten völle met mekare te donderjagen en te stangeln. Want Cato was ‘n aos. At ze ow wat betrekken kon dan leet ze ‘t neet. Um de haverklap ha’j water in de klompe, soms zelfs ‘n ei. Naejen ow de mouwe dichte van ’n jas en at er snee lag moch ik der natuurlijk an geleuven en zee natuurlijk ok, want ik zorgen wal da’k aer weer kreege. En zee zag der neet teggenop umme mi-j ne mangel in bedde te stoppen.
Mien bedde ston in ‘t knechtenkaemerken veur op de daele. Den eersten dag zae ze teggen mi-j: ”Hef Hanna ow al wat evraoget?" Hanna was de grote meid. Zee vroog mi-j al gauw of zee zaoterdag- en zondagsaovends ok wal, van mien kaemerken gebroek moch maken. Dat wol ze geerne, want dan kwam aern Hendrik.
"Dan gaot ze vriejen”, zae Cato giechelend. Ik kon mi-j op de beste manere van de wald neet veurstellen dat er eene met Hanna wol vriejen. In miene ogen was ‘t ne olde, dikke pofke. Maor Hendrik moch ‘t dan ok zelf weten. Veur mien part konn’n ze doon wat ze wollen. Dan genk ik wal in ‘t heuj liggen. "Bu’j wiezer”, zae Cato, “I-j kroept maor fijn in Hanna aer bedde, dee Hanna blif ‘n helen nach wal bi-j Hendrik kroelen”.
“Kiek eerste is wat ze doot”, zae Cato lachend. “Lig ze in ow bedde?” Ik had de mood neet umme te kieken en daorbi-j interesseerden ’t mi-j neet völle wat Hanna met aer’n Hendrik oetvrat.

Lees volgende week deel II