Zorg dichtbij: politici bespreken toekomst van regionale ziekenhuizen

8 oktober 2025, 07:51 Politiek

WINTERSWIJK - Het was volle bak in Winterswijk op maandagavond 6 oktober, bij het landelijke verkiezingsdebat “Acute zorg in de regio, Zuyderland, en hoe nu verder?” Vanuit het beste gewaardeerde ziekenhuis van Nederland, het Streekziekenhuis Koningin Beatrix, klonk een duidelijk geluid: de acute zorg in de regio moet blijven. Niet als politieke belofte, maar als harde afspraak.

Door Noa Staverman

Op het podium zaten vertegenwoordigers van de negen grootste partijen: Chantal van den Berg (CDA), Lisa Westerveld (GroenLinks-PvdA), Ilse Saris (NSC), Alwin te Rietstap (ChristenUnie), Michel van Elck (JA21), Harry Bevers (VVD), Wieke Paulusma (D66), Gerrie Elfrink (SP) en Jochem Vrucht (BBB). Alleen de PVV schitterde door afwezigheid, waardoor de ChristenUnie een zogenoemde ‘wildcard’ kreeg.
Presentatrice Angelique Krüger, zichtbaar trots op ‘haar Achterhoek’, begeleidde het debat. Ze opende luchtig: “Ik ben een beetje zenuwachtig, maar als ik hier omval zijn er gelukkig genoeg artsen in de zaal.” Maar al snel werd de toon serieuzer. Het debat ging niet over cijfers, maar over vertrouwen, nabijheid en de toekomst van regionale ziekenhuizen.
De avond was strak opgebouwd: drie stellingen, drie rondes, telkens drie politici aan tafel. Iedere spreker kreeg anderhalve minuut spreektijd, waarna debat en publieksvragen volgden. Dat leverde een levendige, soms scherpe, maar opvallend respectvolle avond op.

Nabijheid maakt het verschil
De eerste stelling luidde: ‘Passende acute zorg vereist meer politieke sturing, dichtbij en laagdrempelig waar mogelijk, hooggespecialiseerd waar nodig.’

Lisa Westerveld (GroenLinks-PvdA) trapte af. Ze sprak over haar jeugd in Aalten en hoe vanzelfsprekend het leek dat haar familie terecht kon in het SKB. “Mijn oom met een beperking lag hier een paar jaar geleden. Familie kon langskomen. Dat maakt verschil.” Volgens Westerveld wordt er te vaak over de regio gepraat, maar niet mét de regio. “Zorg is niet iets wat je vanuit Den Haag kunt plannen. Laat gemeenten, huisartsen en ziekenhuizen meepraten.”

JA21’er Michel van Elck sloot zich aan. “Zorg dichtbij is van levensbelang. Mijn vader overleefde een hartstilstand dankzij de mensen op de ambulance en in het ziekenhuis. Dat soort verhalen vind je in heel Nederland.”

NSC’s Ilse Saris, zichtbaar trots om in haar ‘eigen ziekenhuis’ te staan: “Dit ziekenhuis is niet alleen een plek voor zorg, maar ook een grote werkgever en onderdeel van onze leefbaarheid.” Saris pleitte ervoor om de meerjarige bekostiging goed op orde te hebben. “Het moet net zo gefinancierd worden als de brandweer. Alleen dan kun je zekerheid bieden dat dit ziekenhuis blijft bestaan.

Geld, personeel en vertrouwen
De tweede ronde ging over de volgende stelling: ‘het huidige zorgverzekeringssysteem beloont overbehandeling, onjuiste en duurdere zorg, waardoor middelen en ook personeel structureel verkeerd worden ingezet.’

D66’er Wieke Paulusma, zelf oud-wijkverpleegkundige: “Laten we investeren in preventie en gezonde leefomstandigheden, zodat mensen langer gezond blijven.” Volgens Paulusma weten professionals zelf het beste wat nodig is. “Zet hen aan het roer. De regio is helemaal niet zo ver weg als we vaak denken. Alles is dichtbij, als je maar wilt kijken.”

SP’er Gerrie Elfrink was feller: “We hebben eigenlijk een Amerikaans zorgsysteem ingevoerd. Het is bizar dat wij inmiddels, geloof ik, tien zorgverzekeraars hebben die bepalen of iemand zorg krijgt en welke zorg dat is. Dat horen artsen en verplegend personeel te bepalen.”

VVD’er Harry Bevers hield de rug recht. “We hebben één van de beste zorgsystemen ter wereld, maar de begroting stijgt jaarlijks. We zullen ingewikkelde keuzes moeten maken. Zorg moet zo dicht mogelijk bereikbaar zijn, maar daar zijn allerlei nieuwe vormen voor mogelijk. Laten we daarop inzetten en kijken wat er vanuit die omgeving mogelijk is.”

Om ervoor te zorgen dat er meer verpleegkundigen komen, moeten we volgens D66 vooral “ophouden met zeggen dat de streekziekenhuizen gaan sluiten, want dat gebeurt niet. Het kan wel zijn dat de zorg in sommige ziekenhuizen anders georganiseerd wordt. Volgens Paulusma moeten verpleegkundigen “zelf bepalen hoe je je werk invult. Ze moeten carrièreperspectief krijgen en op een andere plek kunnen werken dan waar je ooit begonnen bent. Op plekken waar de vraag op dat moment groter is.” VVD’er Bevers sloot zich hierbij aan.

Ongemak
Tijdens de vragenronde uit de zaal werd het debat plots wat ongemakkelijk. SEH-arts Martien Schellart uit Roermond vroeg hoe de politiek wil zorgen voor meer opleidingsplekken voor SEH-artsen. De druk op de spoedposten is hoog, maar het aantal opleidingsplaatsen blijft achter.

VVD’er Bevers antwoordde dat er “het capaciteitsorgaan daar nou eenmaal beslissingen over neemt, en de politiek daar weinig invloed op uit kan oefenen.” Hij stelde voor dat artsen die SEH-arts willen worden, “zich misschien eens zouden moeten oriënteren op het worden van huisarts.” De zaal reageerde met grote verbazing. Schellart reageerde: “Als mensen niet bij de opleiding naar binnen komen, maken ze een andere keuze. Maar ik denk dat de keuze ligt bij iedereen daar waar je hart ligt. Dat doe je het beste. Als je groenteboer wil worden, word je ook geen slager omdat er al genoeg groenteboeren zijn.”

Zorg voor de regio
De laatste stelling: ‘fysieke nabijheid van huisartsen(spoedposten) en spoedeisende hulp is essentieel voor de kwaliteit van de acute zorgketen’, kwam in de derde ronde aan bod.

BBB’er Jochem Vrucht noemde zorg “een levensvoorwaarde, geen luxe.” Kwaliteit van zorg begint volgens hem bij spoed in de buurt. “Uit onderzoeken blijkt, hoe langer die reistijd voor die patiënt, hoe slechter de uitkomst.” De BBB wil een regionaal fonds dat sluiting van streekziekenhuizen moet voorkomen.

CDA’er Chantal van den Berg benadrukte dat regionale zorg vooral dichtbij georganiseerd moet blijven. “De kwaliteit van zorg is overal in Nederland goed, maar wij moeten ervoor zorgen dat er nabijheid is.” Ze wees erop dat de discussie over centralisatie niet alleen in deze regio speelt. “Ook in de Randstad dreigt bevalzorg te verdwijnen. Daar verliest straks een hele stad haar spoedeisende hulp en bevalzorg. Die fysieke nabijheid moeten we behouden, al bepaalt die niet per se de kwaliteit van de zorg.”

ChristenUnie’er Alwin te Rietstap wees op de valkuil van te veel landelijke regels. “We hebben het vaak over wat een spoedeisende hulp allemaal móét hebben. Van een geriater tot een kaakchirurg, maar dat past niet bij elk ziekenhuis,” zei hij. “Kijk naar de schaal van de regio en houd zorg dichtbij.” Volgens Te Rietstap is bereikbaarheid een vorm van kwaliteit.

Geen loze beloftes meer
Aan het eind van de avond kreeg Martin van de Heide, jarenlang boegbeeld in de strijd om het Zuyderland in Heerlen open te houden, een warm applaus. De boodschap in Winterswijk was duidelijk: beloven is niet genoeg.
Of, zoals presentatrice Krüger het afrondde: “We gaan 29 oktober voor de derde keer in vijf jaar tijd naar de stembus. Ik hoop dat er daarna goed en voorspoedig samengewerkt wordt en er net zo doorgepakt als op die IC’s, die spoedeisende hulpen en acute verloskunde.”