Leerlingen testen spel over ramp met de Phoenix
MaatschappijWINTERSWIJK - Afgelopen donderdagmiddag, 13 juni, was een bijzondere middag voor leerlingen van vwo 2 van het Gerrit Komrij College en scholengemeenschap Schaersvoorde. Zij mochten als eersten een nieuw spel spelen. Dit spel draait om de ramp met het stoomschip de Phoenix. Bij deze ramp op 21 november 1847 kwamen honderdvijftig Achterhoekse landverhuizers in het meer van Michigan om het leven. Slechts vierentwintig Nederlanders overleefden het, waaronder tien Winterswijkers.
Door Sander Damen
Voor de leerlingen met het spel aan de slag konden, ontvingen wethouder Sandra Metaal van de gemeente Winterswijk en burgemeester Anton Stapelkamp van de gemeente Aalten het eerste exemplaar van het nieuwe spel. Beide gemeenten alsook het Gerrit Komrij College, de Aaltense scholengemeenschap Schaersvoorde en enkele fondsen en stichtingen hebben een financiële bijdrage aan de totstandkoming van het spel geleverd.
Drie periodes
Het initiatief voor het spel komt van Patsboem Educatief uit Nijmegen. Zij benaderden de Winterswijkse Joske Meerdink, journalist bij Omroep Gelderland, voor samenwerking bij het maken van lesmateriaal over de ramp. Meerdink maakte eerder al een podcast en een documentaire over de ramp en betrok Ed de Graaf, docent Nederlands en Hoofd Bedrijfsvoering op het Gerrit Komrij College, Rianne Oonk, docent geschiedenis op het Gerrit Komrij College bij het project.
In overleg werd gekozen voor lesmateriaal in de vorm van een kaartspel. “Ik vind het belangrijk het verhaal van de Phoenix onder de aandacht te blijven brengen”, aldus Meerdink. “Het is een verhaal rondom migratie en dat is van alle tijden. Door de podcast, de docu en nu het spel, blijft het verhaal nu hopelijk ook onder een jonge generatie levend.”
Leerlingen spelen het spel
Het spel is geschikt voor drie tot vijf spelers vanaf 12 jaar en behandelt drie periodes in het leven van de toenmalige landverhuizer: ‘Achterhoek’, de periode voor vertrek, ‘Overtocht’, over de reis naar VS en ‘Amerika’, over het opbouwen van een nieuw leven in de VS.
“Vier spelers is optimaal”, vertelt Anouk van der Toorn. Om tot groepen van vier te komen, nodigde ze burgemeester Stapelkamp en wethouder Metaal ook mee te spelen, wat ze met enthousiasme deden.
Een van de groepjes bestaat uit de vwo2 leerlingen Damian, Rosan, Tom en Vycho. Zij vormen een ‘reisgezelschap’ dat het spel samen speelt. Ze kunnen daarbij gebruikmaken van een schriftelijke handleiding en vragen stellen aan de aanwezige ontwikkelaars. Naast de handleiding is er ook informatie voor docenten, een website met informatie voor spelers en docenten en een instructiefilmpje, waarin Joske Meerdink een belangrijke rol speelt. Vooralsnog wordt het spel alleen op het Gerrit Komrij College en Schaersvoorde in de lessen gebruikt.
Het spel
Kort gezegd, moeten Damian, Rosan, Tom en Vycho in het spel in de huid van een landverhuizer kruipen. Elk karakter in het spel krijgt vaardigheden toegewezen als sociaal, aanpassingsvermogen en kapitaal. Met die vaardigheden kunnen ze fiches verzamelen. Wie aan het eind de meeste fiches heeft, wint. “In de eerste fase, Achterhoek, moet je zoveel mogelijk vaardigheden verzamelen”, licht Van der Toorn toe. “In die fase leer je over de armoe en de redenen waarom mensen wilden emigreren. In de tweede fase, De overtocht, ga je mensen verliezen of juist in veiligheid brengen, je leert dan alles over de ramp. In de derde fase, Amerika, heb je de verworven vaardigheden nodig om bijvoorbeeld vrienden te maken of een huis te bouwen.”
Begin best ingewikkeld
Net als bij andere nieuwe spellen, moeten Damian, Rosan, Tom en Vycho even wennen. Met wat hulp en door het lezen van de handleiding komen ze al gauw op gang. Het is even wennen, maar moeilijk vinden ze het niet. “In het begin is het best wel ingewikkeld, maar dat heb ik altijd met nieuwe spellen”, zegt Damian. “Ik vind het wel leuk”, zegt Tom. “En je leert er ook van. Ik wist niet dat er toen hongersnood was, dat mensen daardoor gingen emigreren.”
‘Tactisch bezig’
De ontwikkelaars zijn tevreden over de vuurdoop van het spel, laat Joske weten. “Wij zijn meer dan tevreden. Er zijn geen gekke dingen aan het licht gekomen en na afloop kregen we oprecht de vraag van de leerlingen ‘waar ze het spel konden kopen’. Nou, een groter compliment kun je volgens mij niet krijgen! Bij een nieuw spel duurt het altijd even voordat je alles snapt en voordat je er in zit, maar na de eerste (van de drie rondes) verliep het volgens mij vlot en was iedereen lekker tactisch bezig. Een meisje zei heel eerlijk: ‘Ik had er eerst niet veel zin in, maar het was echt een heel leuk spel’. Mooi toch!”
