Spreken en zwijgen
Wij mensen zijn mondig en kritisch geworden. Wat de dokter en de dominee zei, werd vroeger over het algemeen voor waar aangenomen. Nu stellen mensen kritische vragen en daar is niets mis mee. We worden ook geacht om overal iets van te vinden. Het ontbreekt ons ook niet aan middelen om onze meningen de wereld in te slingeren. Er zijn kanalen genoeg die we daarvoor kunnen gebruiken.
Toch is het verkondigen van onze eigen mening niet altijd goed. Vaak drukken we ons nogal onbeholpen en ongenuanceerd uit en dat leidt tot allerlei spanningen. Zelfs als we wel onze woorden bedachtzaam kiezen, kan dat nog leiden tot misverstanden. Neem nu alles eens wat over de oorlog tussen Israël en Gaza wordt gezegd als voorbeeld. Je wordt al snel in het ene kamp of in het andere kamp getrokken. Je bent of antisemiet of pro-Israël en daar lijkt niets tussenin te zitten.
De ‘kerk’ moet ook overal iets van vinden, ook al is dan niet duidelijk wat of wie dé kerk is. Ook voor de kerk geldt, zoveel mensen, zoveel opvattingen. En als iets als een splijtzwam in de kerk geldt, dan zijn het wel alle meningen over de oorlog tussen Israël en Gaza. In de kerk zou je juist wat meer verdraagzaamheid willen, maar helaas is dat vaak niet het geval. Niets zeggen, lijkt dan veiliger te zijn.
Toch kennen we in de kerk ook een andere praktijk en dat is de stem van de stilte. Toegegeven, de Rooms-Katholieke kerk is daar beter in dan de Protestantse. In kloostergemeenschappen kiezen mensen heel bewust voor een leven in stilte. Gezien de grote aantallen bezoekers van kloosters, zijn er kennelijk velen die naar stilte verlangen. In onze wereld vol van lawaai, waar je geen winkel kunt binnenstappen zonder dat daar muziek klinkt, is stilte een schaars goed geworden.
In een gesprek kan ook een stilte vallen. Soms is dat natuurlijk pijnlijk, maar het kan ook een weldadige stilte zijn. Het kan iets hebben van elkaar zonder woorden begrijpen. Of je bent even stil om het gezegde tot je te laten doordringen. Als we over lastige zaken spreken of over iets wat zich moeilijk onder woorden laat brengen, beginnen we vaak te stamelen. In mijn beleving kunnen we ook niet anders dan stamelen over God. God is onnoembaar en gaat voorbij al ons denken. Alle woorden die we voor God gebruiken, schieten ergens te kort. En dat is niet erg, want God blijft een geheim dat we niet onder woorden kunnen brengen.