Het kasteel en het koetshuis. Foto: Edy Kwak
Het kasteel en het koetshuis. Foto: Edy Kwak

Kasteel Hackfort in Vorden

INTRO
Ons leven speelt zich voor een groot deel af in gebouwen. Soms zijn ze puur functioneel, sommige gebouwen zijn er om mee te pronken, terwijl anderen ze juist afzichtelijk vinden. Achter vrijwel elk gebouw schuilt een verhaal. Architect Edy Kwak neemt voor Achterhoek Nieuws een kijkje bij een bijzonder gebouw in de regio.

VORDEN - Deze keer bezocht Edy Kasteel Hackfort in Vorden.

Vorden is ontstaan aan een doorwaadbare plaats (voorde) in de huidige Baakse beek die zijn oorsprong heeft in het Korenburgerveen en Lievelde. Rondom deze beek ontstonden landgoederen en werden kastelen gebouwd, waarvan er acht een ‘geschiedenis’ hebben die wel 700 jaar teruggaat in de tijd. Ridders, baronnen, baronnessen, jonkheren en andere beheerders hebben deze landgoederen bestuurd en doen onderhouden.

Op de landgoederen zie je naast de kastelen ook bijbehorende monumentale boerderijen, prachtige romantische wandeltuinen, moestuinen en lanen met fraaie oude bomen. Duidelijk is te zien dat er met liefde en zorg aan de instandhouding van dit stuk natuur is en wordt gewerkt.
Het leen ‘goet to Hackforte’ bestond uit een versterkte woontoren en wordt in 1324 gekocht van de familie Van Bronckhorst door Jacob van der Welle uit Baak, die de naam Hackfort overneemt. Gerrit van Hackfort laat vanaf 1367 het huis meer versterken en in 1392 voorzien van een voorburcht. Het huis wordt een eeuw later uitgebreid en in het begin van de 16e eeuw voorzien van torens. Het water uit de gracht komt uit de Hackfortse beek.
De bekendste bewoner was Berend van Hackfort (ca. 1475 - 1557). Hij speelde een belangrijke rol in dienst van de Hertog Karel van Gelre in de Gelderse oorlogen. Met zijn overlijden stierf de familie in de mannelijke lijn uit en deden de families Van Raesfelt en Van Westerholt hun intrede in het huis. In 1585 veroverden de Spanjaarden de stad Zutphen en in 1586 werd het huis Hackfort door de Spaanse troepen verwoest maar in 1600 herbouwd door Borchard van Westerholt. De aanvankelijke katholieke familie wordt omstreeks 1660 Nederlands Gereformeerd en kan daardoor lid worden van de ridderschap van het Kwartier van Zutphen en hun aanzien zodanig vergroten dat koning Willem I in 1884 een lid van de familie Westerholt van Hackfort tot baron verheft.
Het kasteel werd in 1788 ingrijpend verbouwd tot 18e-eeuws landhuis. De grachten worden gedempt. Alleen de twee torens herinneren nog aan de oude kasteelfunctie. In 1893 wordt het interieur verbouwd in neo-renaissancestijl. De familie houdt zich in bestuurlijk opzicht bezig met Vorden en omstreken en het beheer van het landgoed. De laatste barones van Westerholt overleed in 1981 en het landgoed, het kasteel, het koetshuis en de watermolen kwamen per testament in bezit van natuurmonumenten.
Alle gebouwen zijn fraai gerestaureerd. In het kasteel zijn vijf vakantieappartementen ingericht. Door de ambiance voel je je een beetje baron of barones. Er worden concerten gegeven en ook een rondleiding is mogelijk. Rondom het kasteel zijn enkele mooie wandelroutes uitgezet. De baron was een fan van zwarte reeën, die kun je dus zomaar hier tegenkomen. In de schemering kun je kerkuilen voorbij zien komen op jacht naar muizen.
Bij het koetshuis ligt een fraaie kasteelmoestuin. De producten hiervan kun je bij de Keuken van Hackfort in het koetshuis proeven.
De werkende watermolen laat het belang zien van stromend water en het oude molenaarsambacht. De ernaast gelegen vistrap maakt duidelijk hoe de vissen de watermolen kunnen ontwijken.
Enkele kastelen, waaronder Hackfort, zijn op gezette tijden te bezoeken en zeer de moeite waard. Een mooi moment om naar het Hackfort te gaan is het voorjaar. Van februari tot juni zetten duizenden sneeuwklokjes, krokussen, bosanemonen, boshyacinten en nog meer het parkbos in fantastische kleuren. Voldoende parkeerplek aanwezig. Honden welkom mits aangelijnd.

De watermolen. Foto: Edy Kwak