Chemisch
Hee zit der neet meer zovölle ovver te drammen as atte wal is e'daone hef. Maor toch...Iedere keere zit hee der uns nog op te wiezen hoo verschrikkelijk slecht dee chemische bestrijdingsmiddelen bunt. Voor uns, veur hem, veur de hele wald.
At in't begin van 't jaor ne boer den pas gezaeiden maïs begunt te spuiten raakt hee haoste in paniek. Kunstmest en zo da's allemaole niks maor chemische onkruidbestrijding vund hee helemaol verschrikkelijk. Ok in ut grös. Reinevaart, klaverzuring, brandnettele bunt misschien veur ne boer vervelend maor ut heurt bi'j de natuur. Dat mowwe veur leef nemmen. Awwe leaven wilt van de natuur mowwe ok ruumte gevven veur andere planten. Al staot ze uns ok in de weage.. Al hewwe der last van, zee heurt der bi'j. De natuur is un totaal iets, daor heurt zeekten ok bi'j. Dee mowwe neet bestrijden. Zee heb ne oorzaak en de natuur zal der zelf wal un middel teggen vinden. Ne man bi'j uns in de buurte verbouwd nogal volle earappele met ut gevolg natuurlijk datte haoste constant de spuite achter'n trekken hef zitten veur de noodzakelijk bestrijding van de earappelenzeekte: De Phytophtora infestants. Ut was zo belangriek dat ze uns op de landbouwschoole den latiensen naame der ok nog bi'j leerden.. Maor unzen goeien man wordt der haoste hels van atte unzen earappelenboer der haoste alle weake met te gange is. Hee vund dat dat eigenlijk verbaone most worden. Onmiddellijk, dadelijk. Ik heb um al ellenlange verhalen zitten vertellen ovver de earappelenzeekte dee in de veertiger jaor van den 19 eeuw heel Europa haoste leet verhongern. Ut begon in Ierland waor doezenden van honger umme kwammen en de andern nao Amerika gengen umdat der in Ierland neet meer te leaven veel.
"In Augustus als het zwoel weer was en zo warm vochtig dan begonnen ze af te sterven en als men later op het aardappelenveld met de oogst bezig was hoorde men geen plezier of gelach op het land. Bijna alle aardappelen waren verrot." Jan Derk te Winkel den in dee tied un dagbook bi'j heel verteld der ok van. Mee verteld datter der heupe leu komt beadelen umme te eaten.
Maor hee kan ok dee paar earappele deete nog hef neet missen. Sommige boern wordt ut brood oet'n ovven e'gappet. Zodoonde gengen der ok van hier oet heel volle leu naor Amerika hen. Eare ofstammelingen verteld der nog van. Maor unzen raodgevver is der neet van ondern indruk.
Der is eaten genog in de wald en of der noo un paar bunder earappele de zeekte krieget is van gin belang. En of de boer zien inkommen der bi'j inschöt kan ok niks schellen. . Laote wat anders doon en anders motte maor nao de bijstand. Zelf isse al twee keere nao den Haag e'west umme te demonstrearne ton ut umme zien eigen inkommen genk. Maor dat is heel wat anders. Nea nea, dat hef der niks met te maken. De chemie is den vijand van de natuur en daormet OET.
Wat ik der noo bi'j achter an vertelle dat geleuf i'j misschien neet maor ut is echt waor. Den goeien man is gezellig met de kindere nao Zwitserland e'west op vacantie. Zee hadden der een huusken e'huurd en daor bunt ze dree weake hen e'west. Jao, zonder ziene vrouwe want dee hef'm in de stekke laotene. Of hee ear maor daor wi'k boeten blieven. Daor hewwe joo ok niks met te maken.
En noo, noo blik datte in dat huusken schorf hef op e'lopene. Onveurstelbaor maor waor. Ut hef in ut beddegood e'zeat'ne of in de bekleding van de steule. Ut zal ow moor ovverkommen. Noo köj wal zeggen dat schorf ok bi'j de natuur heurt maor zo gek wasse neet. Hee's gauw nao'n dokter e'gaone en den hef'm an un good middel e'holpene en hee is der al wear helemaal af. Maor't was wal'n chemisch bestrijdingsmiddel!!